Một đứa trẻ sinh ở nước ngoài, một đám cưới đăng ký ở nước ngoài, một bản án ly hôn của toà nước ngoài. Những sự kiện này không tự động có mặt trong sổ hộ tịch Việt Nam, và khoảng cách ấy tạo ra những mâu thuẫn rất khó giải thích trong hồ sơ.
Ghi chú hộ tịch là gì
Là thủ tục ghi nhận vào sổ hộ tịch Việt Nam một sự kiện đã xảy ra và đã được đăng ký ở nước ngoài. Sau khi ghi chú, giấy tờ Việt Nam của bạn phản ánh đúng tình trạng thực tế.
Không làm bước này thì giấy tờ Việt Nam vẫn ghi tình trạng cũ. Một người đã kết hôn ở nước ngoài mà giấy tờ trong nước vẫn ghi độc thân là một mâu thuẫn hiện ra ngay khi hai bộ giấy được đặt cạnh nhau.
Khai sinh ở nước ngoài
Cháu bé có giấy khai sinh của nước sở tại, nhưng điều đó chưa trả lời câu hỏi về quốc tịch Việt Nam. Muốn cháu có quốc tịch Việt Nam, phải đăng ký khai sinh tại cơ quan đại diện.
Hãy làm trong những tháng đầu sau khi sinh, khi giấy tờ nước sở tại còn mới và cha mẹ còn ở gần. Làm muộn nhiều năm thường phải bổ sung nhiều loại xác nhận.
Kết hôn ở nước ngoài
Hôn nhân hợp pháp theo luật nơi đăng ký thường được công nhận, nhưng cần ghi chú vào hộ tịch Việt Nam để có hiệu lực trong các thủ tục trong nước.
Việc này quan trọng nếu bạn dự định làm bất kỳ thủ tục nào ở Việt Nam liên quan tới tình trạng hôn nhân, bao gồm cả việc xin giấy xác nhận tình trạng hôn nhân cho hồ sơ định cư.
Ly hôn ở nước ngoài
Bản án ly hôn của toà nước ngoài cần được công nhận và ghi chú tại Việt Nam. Thủ tục này phức tạp hơn ghi chú kết hôn và mất nhiều thời gian hơn.
Nếu bạn dự định kết hôn lại, bước này là bắt buộc. Không có nó, cơ quan hộ tịch Việt Nam vẫn coi bạn đang có vợ hoặc chồng, và không cấp giấy xác nhận độc thân.
Giấy tờ nước ngoài phải hợp pháp hoá
Giấy tờ do cơ quan nước ngoài cấp cần được hợp pháp hoá lãnh sự hoặc dán tem theo công ước, rồi dịch sang tiếng Việt, trước khi dùng ở Việt Nam.
Quy trình này ngược chiều với quy trình bạn làm cho giấy tờ Việt Nam mang ra nước ngoài, nhưng nguyên tắc giống nhau. Hãy hỏi cơ quan đại diện về trình tự cụ thể.
Làm ở đâu
Tại cơ quan đại diện Việt Nam ở nước bạn đang cư trú, hoặc tại cơ quan hộ tịch cấp huyện ở Việt Nam nếu bạn về nước. Mỗi cách có ưu điểm riêng.
Làm tại cơ quan đại diện thuận tiện hơn khi bạn ở xa, nhưng thời gian xử lý có thể dài hơn vì hồ sơ phải chuyển về trong nước.
Người từng sống ở nhiều nước
Nếu bạn đã sống ở hai ba nước, hồ sơ định cư có thể yêu cầu giấy tờ từ tất cả những nơi đó, đặc biệt là lý lịch tư pháp.
Hãy lập một bảng theo thời gian: từ tháng nào tới tháng nào, ở nước nào, địa chỉ nào. Bảng này là cơ sở để biết cần xin giấy gì từ đâu.
Xin trước khi rời đi
Nếu bạn sắp rời một nước, hãy xin mọi giấy tờ có thể cần trước khi đi: lý lịch tư pháp, xác nhận cư trú, xác nhận việc làm, xác nhận học tập.
Xin tại chỗ tốn một buổi; xin từ xa sau đó tốn vài tháng. Đây là một trong những lời khuyên có giá trị thực tế cao nhất trong toàn bộ chủ đề giấy tờ.
Giữ liên hệ với cơ quan đại diện
Hãy lưu địa chỉ, số điện thoại và giờ làm việc của cơ quan đại diện Việt Nam tại nước bạn đang ở, cùng với danh mục thủ tục họ nhận.
Nhiều nơi yêu cầu đặt lịch hẹn trước và lịch có thể kín vài tuần. Biết trước điều này giúp bạn không mất một chuyến đi xa vô ích, nhất là khi cơ quan đại diện ở thành phố khác.
Đồng bộ hai bộ giấy tờ
Sau khi ghi chú xong, hãy kiểm tra tên viết ở hai bộ giấy tờ có giống nhau không. Nếu khác, hãy xin văn bản xác nhận cùng một người.
Mục tiêu cuối là bạn có một danh tính nhất quán trên mọi giấy tờ, ở mọi nước. Đó là nền để mọi hồ sơ về sau đi trơn tru.
Hỏi đáp
Con tôi sinh ở nước ngoài đã lâu, giờ ghi chú được không?
Thường vẫn làm được nhưng cần bổ sung nhiều xác nhận hơn. Hãy hỏi cơ quan đại diện về hồ sơ cụ thể.
Không ghi chú kết hôn thì có sao không?
Hôn nhân vẫn hợp pháp, nhưng giấy tờ Việt Nam của bạn không phản ánh đúng và điều đó gây mâu thuẫn trong hồ sơ.
Thủ tục ghi chú mất bao lâu?
Tuỳ loại sự kiện và nơi làm, từ vài tuần tới vài tháng. Ly hôn thường lâu nhất.
Tôi cần về Việt Nam để làm không?
Nhiều thủ tục làm được qua cơ quan đại diện hoặc uỷ quyền cho người thân. Hãy hỏi trước về phạm vi từng loại.