Tình trạng hôn nhân là một trong những mục bị đối chiếu kỹ nhất trong hồ sơ định cư, vì nó liên quan trực tiếp tới ai được đi cùng ai. Và đây cũng là mục mà giấy tờ của nhiều gia đình Việt Nam không phản ánh đúng thực tế đang sống.
Giấy chứng nhận kết hôn
Cần bản chính hoặc trích lục từ cơ quan hộ tịch nơi đã đăng ký. Kiểm tra ngày đăng ký, họ tên hai bên, và số hiệu ghi đúng.
Nếu bản chính đã mất, xin trích lục như với giấy khai sinh. Thủ tục tương tự và cùng một cơ quan.
Chung sống không đăng ký
Nhiều cặp đôi ở Việt Nam sống chung nhiều năm mà chưa đăng ký, vì nhiều lý do hoàn toàn chính đáng. Nhưng trong hồ sơ định cư, không đăng ký nghĩa là không có quan hệ hôn nhân về pháp lý.
Một số nước công nhận bạn đời chung sống nếu chứng minh được thời gian và đời sống chung. Nhưng nhiều nước chỉ công nhận hôn nhân có đăng ký. Hãy kiểm tra trước và nếu cần thì đăng ký sớm, vì nhiều chương trình yêu cầu hôn nhân đã tồn tại một khoảng thời gian.
Ly thân không phải ly hôn
Đây là nhầm lẫn tốn kém nhất trong nhóm này. Chừng nào chưa có bản án hoặc quyết định ly hôn có hiệu lực, bạn vẫn đang trong quan hệ hôn nhân.
Khai độc thân khi chưa ly hôn xong là khai sai tình trạng hôn nhân, một trong những lỗi bị xử lý nặng nhất. Hãy hoàn tất thủ tục ly hôn trước khi nộp hồ sơ mới.
Bản án ly hôn
Cần bản án hoặc quyết định đã có hiệu lực pháp luật, kèm phần về quyền nuôi con nếu có con chung. Bản chưa có hiệu lực không dùng được.
Hãy xin thêm giấy xác nhận bản án đã có hiệu lực từ toà án. Đây là chi tiết nhỏ mà nhiều cơ quan nước ngoài yêu cầu và nhiều người không biết là có.
Con sinh trước khi cha mẹ đăng ký
Đây là hoàn cảnh khá phổ biến. Giấy khai sinh của cháu có thể chỉ ghi tên mẹ, hoặc ghi tên cha theo thủ tục nhận cha con riêng.
Với hồ sơ định cư, hãy hoàn tất thủ tục nhận cha cho con trước khi nộp, và xin trích lục mới sau khi bổ sung. Một giấy khai sinh đã đầy đủ tên cha mẹ giải quyết trước rất nhiều câu hỏi về quan hệ gia đình.
Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân
Đây là giấy do uỷ ban nhân dân cấp xã nơi thường trú cấp, xác nhận bạn đang độc thân, đã kết hôn, hay đã ly hôn.
Giấy này có thời hạn ngắn, thường vài tháng. Hãy canh thời điểm xin sao cho nó còn hiệu lực tới lúc hồ sơ được xét, và đừng làm quá sớm.
Kết hôn ở nước ngoài
Nếu bạn đăng ký kết hôn tại nước ngoài, hôn nhân đó thường hợp pháp nhưng chưa được ghi nhận trong hộ tịch Việt Nam.
Hãy làm thủ tục ghi chú kết hôn tại cơ quan hộ tịch Việt Nam hoặc tại cơ quan đại diện. Không làm bước này thì giấy tờ Việt Nam của bạn vẫn ghi độc thân, và mâu thuẫn ấy sẽ lộ ra.
Ly hôn ở nước ngoài
Tương tự, bản án ly hôn của toà nước ngoài cần được ghi chú vào hộ tịch Việt Nam để có hiệu lực trong nước. Thủ tục này mất thời gian và nên bắt đầu sớm.
Nếu bạn dự định kết hôn lại, bước này là bắt buộc. Không có nó, cơ quan hộ tịch Việt Nam vẫn coi bạn đang có vợ hoặc chồng.
Đổi họ sau kết hôn
Phụ nữ Việt Nam thường không đổi họ sau kết hôn, nhưng người từng sống ở nước ngoài có thể đã đổi theo thông lệ nơi đó. Khi ấy tên trên giấy tờ Việt Nam và tên trên giấy tờ nước ngoài khác nhau.
Hãy chuẩn bị văn bản xác nhận hai tên đó là cùng một người, kèm giấy chứng nhận kết hôn làm cơ sở. Nhiều mẫu đơn cũng có ô hỏi về các tên bạn từng dùng, và ô đó phải được khai đủ.
Khi giấy tờ và thực tế khác nhau
Có những hoàn cảnh thật: đã ly thân hai mươi năm nhưng không ly hôn được vì không liên lạc được với người kia. Đây là tình huống có thật và không hiếm.
Cách xử lý là khai đúng tình trạng pháp lý kèm giải trình về thực tế, không phải chọn một trong hai vế. Một hoàn cảnh được giải thích rõ ràng ít gây hại hơn nhiều so với một thông tin bị giấu.
Hỏi đáp
Chúng tôi làm đám cưới nhưng chưa đăng ký thì khai thế nào?
Khai đúng là chưa đăng ký kết hôn. Nếu chương trình chấp nhận bạn đời chung sống, hãy chuẩn bị bằng chứng về đời sống chung.
Đăng ký kết hôn ngay trước khi nộp hồ sơ có bị nghi không?
Có thể bị soi kỹ hơn. Hãy chuẩn bị bằng chứng về giai đoạn trước khi đăng ký, đó là phần thuyết phục.
Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân xin ở đâu?
Tại uỷ ban nhân dân cấp xã nơi bạn đăng ký thường trú. Người đang ở nước ngoài có thể làm qua cơ quan đại diện.
Chồng cũ không hợp tác ký giấy thì sao?
Ly hôn theo thủ tục toà án không cần sự đồng ý của cả hai. Hãy tư vấn luật sư về thủ tục đơn phương.
