Bạn mở phong bì và thấy trên phiếu có chữ. Đây không phải dấu chấm hết cho kế hoạch của gia đình, nhưng nó đòi một cách chuẩn bị khác hẳn, và bước đầu tiên là đừng hành động vội.
Việc đầu tiên: đừng giấu
Không nộp phiếu, hoặc nộp phiếu loại khác không ghi nội dung, sẽ biến một vụ việc cũ thành một hành vi khai báo gian dối. Loại thứ hai bị xử lý nặng hơn nhiều.
Cơ quan di trú đã xử lý rất nhiều hồ sơ có án tích. Cái họ chưa quen là bị cung cấp thông tin sai.
Việc thứ hai: thu thập đủ giấy tờ
Bản án hoặc quyết định xử lý, giấy xác nhận đã chấp hành xong, và quyết định xoá án tích nếu có. Ba thứ này vẽ ra một câu chuyện đã khép lại đúng pháp luật.
Hãy xin tại toà án hoặc cơ quan thi hành án nơi giải quyết vụ việc. Với vụ việc lâu năm, hãy bắt đầu sớm vì việc tìm hồ sơ cũ có thể mất thời gian.
Việc thứ ba: hỏi luật sư trước khi nộp
Điều bạn cần biết là vụ việc này được phân loại thế nào theo luật của nước đến. Cùng một hành vi có thể thuộc nhóm nhẹ ở nước này và nhóm nặng ở nước khác.
Một buổi tư vấn với luật sư di trú tại nước đó cho bạn hai thứ: đánh giá thực tế về cơ hội, và cách trình bày đúng ngay từ lần nộp đầu tiên.
Những yếu tố được cân nhắc
Tính chất và mức độ của hành vi. Thời gian đã trôi qua kể từ đó. Việc đã chấp hành xong nghĩa vụ hay chưa. Và có tái phạm hay không.
Bốn yếu tố này quyết định nhiều hơn bản thân việc có hay không có án tích. Một vụ việc nhỏ, đã lâu, đã khép lại, không tái phạm thường không phải trở ngại lớn.
Nhóm nặng
Các hành vi liên quan tới ma tuý, bạo lực, gian lận và tội có tổ chức thường bị xem xét nghiêm khắc ở mọi nước. Một số nhóm còn dẫn tới cấm nhập cảnh dài hạn.
Ngay cả trong nhóm này, một số nước có thủ tục xin miễn trừ dựa trên yếu tố nhân đạo hoặc quan hệ gia đình. Thủ tục khó nhưng nó tồn tại.
Viết thư giải trình
Bốn phần: chuyện gì đã xảy ra, kết quả xử lý ra sao, bạn đã hoàn tất nghĩa vụ chưa, và cuộc sống của bạn từ đó tới nay thế nào.
Viết ngắn, theo trình tự thời gian, nêu sự việc chứ không biện hộ. Đừng đổ lỗi cho hoàn cảnh hay cho người khác; điều đó làm người đọc nghi ngờ cả phần còn lại.
Phần cuối là phần quan trọng
Đoạn nói về những năm sau vụ việc có sức nặng lớn nhất: công việc ổn định, gia đình, đóng góp cho cộng đồng, không tái phạm.
Hãy kèm bằng chứng cho phần này: hợp đồng lao động, xác nhận của nơi làm việc, giấy khen nếu có. Người đọc đang đánh giá bạn của hôm nay, không phải bạn của mười năm trước.
Đừng để người khác viết thay
Thư giải trình nên do chính bạn viết, kể cả khi văn phong vụng. Buổi phỏng vấn sẽ hỏi về chính nội dung đó, và khoảng cách giữa lá thư và cách bạn kể sẽ lộ ra ngay.
Người tư vấn có thể giúp bạn cấu trúc và sửa câu, nhưng câu chuyện phải là của bạn. Một lá thư trau chuốt mà người ký không kể lại được là thứ gây nghi ngờ nhiều hơn là thuyết phục.
Thời gian đứng về phía bạn
Phần lớn hệ thống pháp luật đều cân nhắc khoảng cách từ vụ việc tới hiện tại. Nếu hoàn cảnh cho phép chờ, đôi khi lùi thời điểm nộp là chiến lược tốt hơn.
Hãy hỏi rõ mốc thời gian nào tạo ra khác biệt trong quy định của nước đó. Có thể chỉ cần thêm một năm để vụ việc rơi vào nhóm được xem xét nhẹ hơn.
Giữ bộ hồ sơ này lại
Bản án, giấy xác nhận đã chấp hành, quyết định xoá án tích và thư giải trình của bạn đều nên được lưu lâu dài. Bạn sẽ cần lại chúng ở mọi hồ sơ về sau.
Và hãy giữ đúng bản thư giải trình đã nộp. Nếu nhiều năm sau bạn phải kể lại cùng một sự việc, câu chuyện phải khớp với những gì đã viết lần này.
Nói với gia đình
Nếu vụ việc có thể ảnh hưởng tới kết quả, hãy nói trước với những người cùng đi. Họ cần biết để cùng cân nhắc và cùng chuẩn bị phương án khác.
Giấu rồi để cả nhà bất ngờ khi nhận kết quả là điều tệ hơn nhiều so với một cuộc nói chuyện khó ở đầu quá trình.
Hỏi đáp
Vụ việc đã được xoá án tích thì có phải khai không?
Tuỳ phạm vi câu hỏi trong mẫu đơn. Nhiều mẫu yêu cầu khai cả án đã xoá, nên hãy đọc kỹ.
Vi phạm hành chính có bị ghi trên phiếu không?
Phiếu lý lịch tư pháp ghi án tích hình sự, không ghi vi phạm hành chính thông thường. Nhưng mẫu đơn có thể hỏi rộng hơn.
Người phụ thuộc có án tích thì ảnh hưởng cả hồ sơ không?
Có thể, vì mọi thành viên đều được kiểm. Hãy tư vấn về từng người chứ không chỉ về đương đơn.
Có nên nộp hồ sơ thử xem sao không?
Không nên. Một lần bị từ chối nằm lại trong lịch sử. Hãy tư vấn trước để biết mình đang ở đâu.